مدل نوین طراحی خبر میتواند مدلی استراتژیک و بر پایه سناریوهای آیندهگرا و آیندهپژوه طراحی شود. برنامهریزی یک جریان خبری بر پایه سناریوهای آیندهگرا، خبررسانی را به فراسوی روشهای سنتی برده و افکار مخاطبان رسانه مدّنظر را برای مواجهه با رویدادهای بالقوه آینده آماده میسازد. با این شیوه مدیران خبری برتر و موفق تأثیرات رویدادهای بالقوه آینده را تشخیص داده و درباره نحوه آمادگی بهتر دربرابر این رویدادها تفکر و ارائه اطلاعات و دانش میکنند.
براساس ضرورتهای عصری که در آن به سر میبریم، کانونهای خبری لازم است سبک آیندهپژوهی را به عنوان چشمانداز نوین آگاهیرسانی در قالب اخبار درنظر گیرند. جریانسازیهای نوین خبری، در پی ترویج فرهنگ آیندهشناسی و گسترش کانونهایی هستند که نگاه افراد را به آینده معطوف میکنند. ادوارد کورنیش، بنیانگذار و رهبر انجمن آینده جهان، مهمترین هدف از آیندهشناسی را به این صورت خلاصه میکند: درک کنیم که با تداوم روندهای امروز، در آینده چه روی خواهد داد و تصمیم بگیریم که آیا چنین آیندهای برای ما مطلوب است یا نه؟ و اگر نیست، بکوشیم تا آن را تغییر دهیم.
فرهنگ آیندهشناسی با هنجارها و ارزشهای متفاوتی سروکار دارد. به عنوان مثال:
- شمّ فرصتشناسی افراد را تقویت میکند.
- آینده را به طور بالقوه، بزرگتر و با شکوهتر از امروز جلوهگر میسازد.
- بر مسئولیت افراد، دولتها و سازمانها در خلق آینده خویشتن تأکید میکند.
- مردم را از نظر روانی با درهای بسته مشکلات روبرو نمیکند. حتی در درون مشکلات توانفرسا نیز به دنبال فرصتهای جدید میگردد.
- مدیران را تشویق میکند که از لاک مدیریتی خود خارج شده و در فضای دلانگیز رهبری گام بردارند. (مدیران به طور سنتی با مشکلات درگیر میشوند اما رهبران به کشف فرصتها می اندیشند).
- به افراد میآموزند که ما امروز را برای حل و فصل مشکلات گذشته، از نیاکان خود به ارث نبردهایم؛ بلکه آن را برای ساختن آینده از آیندگان وام گرفتهایم. ازاینرو مردم را به سرنوشت آیندگان حساس میکند. (ادامه در ماهنامه افق شماره ۵۷-۵۶)
رها خرازی آذر